Sukces nie jest iluzją

Roko Živković i Tomislav Pamuković otworzyli Muzeum Iluzji w 2015 roku w stolicy Chorwacji.

–  Zagrzeb stał się prawdziwym miastem turystycznym w ciągu ostatnich kilku lat i chcieliśmy jego mieszkańcom i turystom zaoferować rozrywkę, która byłaby interesująca, twórcza i edukacyjna. Jesteśmy miłośnikami programu Brain Games, który emitowany jest na kanale National Geographic. Ma on na celu  sprawdzenie zdolności mózgu. Część naszego pomysłu zaczerpnęliśmy właśnie z tego programu. Poza tym dużo podróżowaliśmy, gromadziliśmy pomysły z różnych stron świata i w końcu wymyśliśmy, że otworzymy muzeum złudzeń – wyjaśnia Roko Živković.

Živković od lat pracował w agencjach marketingowych, więc w swoim projekcie biznesowym odpowiada za marketing, projektowanie stron internetowych, promocję. Jego wspólnik Tomislav Pamuković zajmował się również marketingiem, a także organizacją imprez, drukiem a teraz przejął zadania techniczne związanę z produkcją i konserwacją eksponatów. 

Po obiecujących wynikach muzuem w Zagrzebiu, pomysłodawcy otworzyli również muzeum w Zadarze. I na tym nie poprzestali. W ciągu zaledwie trzech lat Muzeum Iluzji zostało otwarte w 14 miastach w 12 krajach, również dzięki rozwojowi poprzez franczyzę. Pierwsze muzeum franczyzowe powstało w Lublanie, a dziś placówki franczyzowe znajdują się również w Wiedniu, Berlinie, Omanie, Belgradzie, Kuala Lumpur, Dubaju, Nowym Jorku, Toronto, Hamburgu i Atenach.

Choć wszystko wydaje się bajkową opowieścią o sukcesie, jego osiągnięcie nie było wcale takie proste. Według Živkovića w Chorwacji prawo nie zna nawet kategorii muzeów prywatnych, które nie są tam traktowane jako instytucje kultury. I chociaż nie ma podatku od wartości dodanej od biletów w muzeach stanowych, to właściciele prywatnych muzeów muszą zapłacić podatek VAT w wysokości 25 proc. Doliczając do tego inne wydatki, trzeba ciągle utrzymywać wysoką liczbę odwiedzających, aby biznes był opłacalny.

– Jeśli nie będziemy osiągali dobrych wyników finansowych, nie będziemy w stanie rozszerzyć naszej działalności tak bardzo, jakbyśmy chcieli. W Europie istnienie prywatnych muzeów nie jest niczym nowym, a warunki do ich prowadzenia są znaczenie przyjaźniejsze. W naszym kraju jest bardzo duża różnica między muzeami państwowymi i prywatnymi. Dlatego, aby nasze placówki były rentowne, organizujemy też urodziny, imprezy integracyjne – mówi Živkovića.

Oprócz uzupełnienia oferty turystycznej Zagrzebia, a następnie Zadaru, która jest kluczem do dłuższego pobytu turystów w jednym miejscu, Muzeum Iluzji pobudziło krajową gospodarkę, ponieważ 90 proc. eksponatów jest produkowanych w Chorwacji. Początkowo były importowane z różnych krajów, m.in. USA, Rosji, Chin.

Tworzenie eksponatów, których jest około 70 w każdym Muzeum Iluzji, trwa nieustająco, ponieważ ideą jego właścicieli jest zmiana eksponatów lub przynajmniej ich części co dwa lata. Wszystko po to, aby ci, którzy już byli w muzeum, odwiedzili go ponownie.

Kolejne franczyzowe muzea mają zostać otwarce już wkrótce, m.in. w Tbilisi w Gruzji, w Dallas, Paryżu, Amsterdamie, Brukseli, Arabii Saudyjskiej. – Naszymi franczyzobiorcami zostają głównie osoby, które były w naszym muzeum i spodobało im się tak bardzo, że postanowili otworzyć takie w swoim mieście. Obecnie mamy wystaczającą liczbę partnerów, którzy chcą zakładać muzea w kolejnych lokalizacjach w swoich krajach. Chcemy, aby na nowych rynkach było tak samo, żeby jeden partner otworzył kilka placówek, to ułatwi nam zorganizowanie całej działalności i kontrolę nad siecią franczyzową – wyjaśnia Roko Živković.

Franczyzodawca nie wyklucza wejścia również do Polski, o ile znajdzie masterfranczyzobiorcę zainteresowanego otwarciem Muzeum Iluzji w naszym kraju.